Ο Μάνος Κατράκης (1908–1984) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους και πιο επιβλητικούς Έλληνες ηθοποιούς του 20ού αιώνα. Με καταγωγή από το Καστέλι Κισσάμου των Χανίων, ήρθε σε μικρή ηλικία στην Αθήνα, όπου αρχικά ασχολήθηκε με το ποδόσφαιρο, προτού τον κερδίσει οριστικά ο κόσμος της υποκριτικής.
Το ντεμπούτο του στον κινηματογράφο έγινε το 1928 με την ταινία «Το λάβαρο του ’21», γεγονός που σηματοδότησε την αρχή μιας λαμπρής αλλά γεμάτης δυσκολίες διαδρομής.
Υπάρχουν ηθοποιοί που ερμηνεύουν ρόλους και υπάρχουν δημιουργοί που χαράζουν την ίδια την ιστορία ενός τόπου πάνω στο σανίδι. Ο Μάνος Κατράκης ανήκε στη δεύτερη, τη σπάνια κατηγορία.
Με το επιβλητικό του ανάστημα, το βαθύ, καθάριο βλέμμα και εκείνη τη χαρακτηριστική, μπάσα φωνή που έμοιαζε να βγαίνει από τα σπλάχνα της ελληνικής γης, έγινε το σύμβολο του ασυμβίβαστου ανθρώπου και του αγνού καλλιτέχνη.
Γεννημένος στην Κρήτη, κουβαλούσε μέσα του μια έμφυτη λεβεντιά που δεν λύγισε ποτέ – ούτε στις μεγάλες πείνες, ούτε στις εξορίες, ούτε στα βασανιστήρια της Μακρονήσου. Η άρνησή του να υπογράψει «δήλωση μετάνοιας» έμεινε στην ιστορία ως μια κορυφαία πράξη αξιοπρέπειας.
Όταν η τέχνη του συναντούσε τη ζωή, το αποτέλεσμα ήταν πάντα αληθινό, χωρίς θεατρινισμούς, γεμάτο από το πάθος ενός ανθρώπου που πάλεψε για το δίκιο και την ελευθερία.
Είτε ως καπετάν Μιχάλης, είτε ως Προμηθέας, είτε μέσα από τις συγκλονιστικές του απαγγελίες στα έργα του Ρίτσου και του Θεοδωράκη, ο Μάνος Κατράκης δεν έπαιζε απλώς· κατέθετε την ψυχή του.
Παρά τις διώξεις, η επιστροφή του στο θέατρο και τον κινηματογράφο υπήρξε θριαμβευτική. Ίδρυσε το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο, φέρνοντας το ποιοτικό έργο κοντά στις λαϊκές γειτονιές, ενώ οι ερμηνείες του σε ταινίες της Φίνος Φιλμ και στο αρχαίο δράμα έμειναν κλασικές.
Έφυγε από τη ζωή αφήνοντας πίσω του ένα δυσαναπλήρωτο κενό, αλλά και μια βαριά παρακαταθήκη: ότι ο αληθινός καλλιτέχνης πρέπει, πάνω από όλα, να παραμένει Άνθρωπος. Στο δικό του μπόι, η ανθρωπιά και η τέχνη πήραν το πιο δίκαιο μέτρο τους.
Leave A Reply