to top

Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά και η ιστορία της εικόνας

Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά

Η Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά ή Μονή Σουμελά  είναι ένα χριστιανικό ορθόδοξο μοναστήρι κοντά στην Τραπεζούντα, σύμβολο επί 16 αιώνες του Ποντιακού Ελληνισμού. 

Σύμφωνα με την παράδοση, το 386 οι Aθηναίοι μοναχοί Bαρνάβας και Σωφρόνιος οδηγήθηκαν στις απάτητες βουνοκορφές του Πόντου μετά από αποκάλυψη της Παναγίας, με σκοπό να ιδρύσουν το μοναχικό της κατάλυμα. Eκεί, σε σπήλαιο της απόκρημνης κατωφέρειας του όρους, σε υψόμετρο 1063 μέτρα, είχε μεταφερθεί από αγγέλους η ιερή εικόνα της Παναγίας της Aθηνιώτισσας, την οποία, πάντα κατά την παράδοση, εικονογράφησε ο Ευαγγελιστής Λουκάς.

 

 

Oι μοναχοί Bαρνάβας και Σωφρόνιος έκτισαν με τη συμπαράσταση της γειτονικής μονής Bαζελώνα κελί και στη συνέχεια εκκλησία μέσα στη σπηλιά, στην οποία είχε μεταφερθεί θαυματουργικά η εικόνα. Tο σοβαρό πρόβλημα της ύδρευσης του μοναστηριού λύθηκε, επίσης σύμφωνα με την παράδοση, κατά θαυματουργό τρόπο. H ανθρώπινη λογική αδυνατεί να απαντήσει στο θέαμα που βλέπουν και οι σημερινοί ακόμη προσκυνητές, να αναβλύζει αγιασματικό νερό μέσα από ένα γρανιτώδη βράχο. Oι θεραπευτικές του ιδιότητες έκαναν πασίγνωστο το μοναστήρι όχι μόνο στους χριστιανούς, αλλά και στους μουσουλμάνους.

Κοντά στο σπήλαιο κτίστηκε το 1860 ένας πανοραμικός τετραώροφος ξενώνας 72 δωματίων και άλλοι λειτουργικοί χώροι για τις ανάγκες των προσκυνητών, καθώς και βιβλιοθήκη. Γύρω από τη μονή ανοικοδομήθηκαν μικροί ναοί αφιερωμένοι σε διάφορους αγίους. Θαυματουργή και η φυσική ύδρευση του μοναστηριού, καθώς οι μοναχοί είδαν να αναβλύζει νερό από τους  γρανιτένιους βράχους.

Έτσι μπήκαν τα «θεμέλια» για την ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά, που κατά τον ξεριζωμό των Ποντίων από την περιοχή, καταστράφηκε από τους Τούρκους. Από το 1986 λειτουργεί ως μουσείο, ενώ τον Αύγουστο του 2010 η Τουρκία έδωσε άδεια να τελεστεί λειτουργία. Η μονή αλλά και η ιερή εικόνα πήραν το όνομα Σουμελά, από το όρος Μελά και το ποντιακό «σου», που σημαίνει εις το/ στο. δηλαδή, η Παναγία «στο Μελά».

 

→ Η εικόνα της Θεοτόκου είναι τύπου Οδηγήτριας (0,3μ x 0,25μ). Είναι χωρισμένη σε δύο κομμάτια και τόσο κατεστραμμένη που κανέναν ίχνος από τις μορφές και τα ενθυμήματα των προσώπων που εικονίζονταν σε αυτή (της Παναγίας και του μικρού Χριστού) δε διακρίνεται. Διακρίνονται όμως τα διαγράμματα της Θεοτόκου και του μικρού Ιησού. Αυτά τονίζονται εντονότερα από την ασημένια και χρυσωμένη θήκη που τα περιβάλλει. Σε αυτήν υπάρχουν πρόσθετα οι επιγραφές IC. XC. MP. ΘΥ. H COYMELHTHCA (Ιησού Χριστού Μήτηρ Θεού η Σουμελιώτισσα).

 

Mεγάλοι ευεργέτες της μονής ήταν ο Mανουήλ Γ΄ Kομνηνός και ο Aλέξιος Γ΄. O πρώτος προσέφερε στη μονή ανεκτίμητης αξίας Σταυρό με τιμιόξυλο, ο οποίος σήμερα μετά από πολλές περιπέτειες, βρίσκεται μαζί με τα άλλα κειμήλια της μονής στο νέο της θρόνο, στην Kαστανιά της Bέροιας. O Aλέξιος Γ, τον οποίο έσωσε η Mεγαλόχαρη από μεγάλη τρικυμία και τον βοήθησε να νικήσει τους εχθρούς της, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης την οχύρωσε καλά, έχτισε πύργους, νέα κελιά και ανακαίνισε τα παλαιά της κτίσματα.

Mέσα στη βιβλιοθήκη της μονής βρήκε το 1868 ο ερευνητής Σάββας Iωαννίδης το πρώτο ελληνικό χειρόγραφο του Διγενή Aκρίτα.

 

Το 1922 οι Τούρκοι στη γενοκτονία των Ποντίων έκαψαν το μοναστήρι. Πριν βάλουν φωτιά, είχαν αρπάξει όλα τα πολύτιμα κειμήλια της μονής. Οι μοναχοί όμως, που είχαν προβλέψει το χτύπημα των Τούρκων, είχαν φροντίσει να κρύψουν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Σουμελά, καθώς και άλλα κειμήλια, όπως το Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστόφορου και ένα Σταυρό από Τίμιο Ξύλο. Τα ιερά αντικείμενα θάφτηκαν στο παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας που βρισκόταν σε απόσταση 2 χιλιομέτρων από το μοναστήρι. Οι Έλληνες του Πόντου ξεριζώθηκαν και τα κειμήλια έμειναν εκεί για περίπου δέκα χρόνια.

Το 1930 ο μητροπολίτης Ξάνθης Πολύκαρπος Ψωμιάδης και ο τότε υπουργός πρόνοιας Λεωνίδας Ιασωνίδης, απευθύνθηκαν στον πρωθυπουργό Ελ. Βενιζέλο για να ασχοληθεί με το ζήτημα των θαμμένων κειμηλίων. Τότε ο Τούρκος ομόλογος του Βενιζέλου, ο Ισμέτ Ινονού, δέχτηκε να πάει στην περιοχή της μονής μια αντιπροσωπεία Ελλήνων και να αναζητήσει τα κειμήλια.

Υπό την καθοδήγηση του αρχιμανδρίτη Αμβρόσιου, ο οποίος ήταν ένας από τους τελευταίους μοναχούς της μονής Παναγίας Σουμελά, βρέθηκαν και ξεθάφτηκαν τα ιερά αντικείμενα. Μεταφέρθηκαν στην Αθήνα στο βυζαντινό μουσείο, όπου παρέμειναν έως το 1951.

Τότε η εικόνα φιλοξενήθηκε για λίγο στο σωματείο Παναγίας Σουμελά για να τοποθετηθεί επίσημα, τον Αύγουστο του 1952 στον Ιερό Ναό Νέας Παναγίας Σουμελά, που χτίστηκε στις πλαγιές του Βερμίου.

 

 

Λεωνίδας Βασιλόπουλος

Λεωνίδας Βασιλόπουλος

Λατρεύω αυτή την πόλη, όταν πολλοί την μισούν. Η Αθήνα είναι όμορφη, ιδιαίτερη, απλά πρέπει να σηκώσεις το βλέμμα για να την δεις, πρέπει να την περπατήσεις, να την ψάξεις, τότε μόνο θα την ανακαλύψεις. πάμε παρέα….

urbanlife_gr
1384
 Photos
13362
 Followers
7497
 Following
Urban ʎʞs ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ #urban_greece #urbanphotography #urbanathens #urbanstyle #athens #athens_city #athensgreece #athens_city #mycity #mycitylife #mycityloves #wu_greece #greece #greecestagram #downtown #ig_greece #igdaily #igers_greece #igtravel #igers #explore #exploretheworld #vintage #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου #cityphotography #citylife #cityvibes #cityscape 
@mavralf amazing shot!🄼y⃞ 🄰t⃞h⃞e⃞n⃞s⃞
#urban_greece #urbanphotography #urbanathens #urbanstyle #athens #athens_city #athensgreece #athens_city #mycity #mycitylife #mycityloves #wu_greece #greece #greecestagram #downtown #ig_greece #igdaily #igers_greece #igtravel #igers #explore #exploretheworld #vintage #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου #cityphotography #citylife #cityvibes #cityscape 
@athinamouu amazing shot!╠U╣╠r╣╠b╣╠a╣╠n╣ ╠a╣╠r╣╠t╣
#urbanathens #athens #urbanphotography #urban_greece #urban #urbanstyle #urbanlife #athens_city #athensgreece #athensvibe #athenscity #igdaily #igers_greece #igers #wu_greece #graffiti #graffitiart #cityphotography #cityvibes #cityofstars #mycityloves #mycity_life #may #greece #greece_prespective #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου 
@santaoclock amazing shot!W҉a҉l҉k҉i҉n҉g҉  i҉n҉  m҉y҉
c҉i҉t҉y҉!҉ _________________
#urbanathens #athens #urbanphotography #urban_greece #urban #urbanstyle #urbanlife #streetphotography #streetstyle #streetart #street_soul_photography_ #athensvibe #athens_city #athenslife #wu_greece #igers_greece #igers #ig_greece #igdaily #graffiti #graffitiart #artphotography #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου 
@labross_g amazing shot!Βlυσ ϻοοͷ
_________________
#urbanphotography #urban #urban_greece #urbanstyle #urbanlife #streetstyle #streetart #streetphotography #igers_greece #igdaily #igtravel #ig_captures #igers #art #graffiti #graffitiart #graffitistyle #bluemoon #explore #wu_greece #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου 
@taish.one amazing piece of art!•Should I give up 
Or should I just keep chasing pavements? 
Even if it leads nowhere•
_________________
#urbanathens #urban_greece #urbanphotography #urbanstyle #urbanlife #athensvibe #athens_city #athensgreece #wu_greece #ig_greece #igdaily #igers_greece #igers #ig_captures #explore #cityphotography #cityscape #cityvibes #citycenter #downtown #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου 
@marin_xen amazing shot!!ᴀᴛʜᴇɴs ᴀᴛ ʜᴇʀ ʙᴇsᴛ
______________
#may #urbanathens #athens #urbanphotography #urban_greece #urban #urbanstyle #urbanlife #urbanathens #athens_city #athensgreece #athensvibe #athenslife #wu_greece #greece_prespective #greece #downtown #sunset #sunsetphotography #mycitylife #cityofstars #cityscape #cityvibes #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου 
@son_of_arcadia amazing shot!Ⴆiყ ႺiႵႸ სiყႹႵა
____________________
#urbanathens #athens #urbanphotography #urban_greece #urbanlife #urbanstyle #urbanexplorer #athensvibe #athens_city #athens🇬🇷 #igdaily #igers_greece #igtravel #igers #ig_captures #wu_greece #view #cityphotography #cityvibes #cityscape #citylife #mycity #cityofstars #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου 
@marin_xen Amazing shot!⭐️⭐️⭐️I keep my temper buried
Brooding in my sleep
That's here I'm free to scream about the sadness that I keep
________________
@lefteris81 amazing shot!
#urbanathens #athens #may #urban_greece #urbanphotography #urban_greece #urbanstyle #urbanlife #urbanexplorer #ig_greece #igdaily #igers_greece #igtravel #ig_captures #ig_europe #athensvibe #athens_city #athenslife #exploremore #citylife #cityphotography #cityvibes #wu_greece #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου🅴🅽🅳🅻🅴🆂🆂 🆂🅺🆈 _______________
#urbanathens #athens #urbanphotography #urban #urbanstyle #urbanlife #streetphotography #streetstyle #cityphotography #cityvibes #cityscape #citylife #my_greece #mycity #mycitylife #igers_greece #igtravel #igtravel #ig_greece #sunsetphotography #sunset #downtown #athensvibe #athens_city #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου 
@george_zisiis amazing shot!𝖀𝖗𝖇𝖆𝖓 𝕾𝖙𝖔𝖗𝖎𝖊𝖘
__________________
#urbanathens #athens #urbanphotography #urban_greece #urbanlife #urbanstyle #urbanexplorer #athensvibe #athens_city #athens🇬🇷 #igdaily #igers_greece #igtravel #igers #ig_captures #wu_greece #view #cityphotography #cityvibes #cityscape #citylife #mycity #cityofstars #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου 
@danis_p_gr Amazing shot!⭐️⭐️⭐️▪️ ʎʇıɔ ɯɐɥʇo⅁ ʎƜ ▪️ _______________
#urbanathens #athens #urban_greece #urbanphotography #urbanstyle #urbanlife #athensvibe #athens_city #igdaily #ig_greece #igers #ig_captures #wu_greece #cityphotography #citylife #cityvibes #cityscape #downtown #explore #greece #cityofstars #mycity_rural_life #mycityloves #εσυεχειςστοπιατοσουολοκληρηαθηνα #αυτοτογκριζοτησχρωμαειναιμοναχαβιτρινα #μιαδιαδρομηακομη #αθηναμου 
@stefanos_sym amazing shot!