Ο Λόφος του Λυκαβηττού, το υψηλότερο σημείο στο κέντρο της Αθήνας με ύψος 277 μέτρα, αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ορόσημα της ελληνικής πρωτεύουσας. Προσφέροντας μια απαράμιλλη, πανοραμική θέα που εκτείνεται από την Ακρόπολη μέχρι τον Σαρωνικό, ο λόφος κουβαλά μια πλούσια διαδρομή που συνδέει τη μυθολογία με τη σύγχρονη αστική ανάπτυξη
Ο Λόφος του Λυκαβηττού βρίσκεται Βορειοανατολικά της Ακροπόλεως. Στην κορυφή του Λυκαβηττού βρίσκεται η εκκλησία του Άι Γιώργη* (που παλαιότερα είχε δώσει την ονομασία σε όλο τον λόφο), ενώ στην δυτική πλαγιά βρίσκεται το εκκλησάκι των Αγίων Ισιδώρων, το οποίο κυριολεκτικά το έχει καταπιεί ο βράχος. Ο Λυκαβηττός είναι ο λόφος της Αθήνας πέριξ του οποίου έχει αναπτυχθεί η ομώνυμη συνοικία.
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία η οποία είναι πλούσια από μύθους, η Θεά Αθηνά μετέβη στην Παλλήνη για να φέρει από εκεί έναν βράχο και να τον τοποθετήσει ως φρούριο μπροστά στην Ακρόπολη. Τη στιγμή, όμως που μετέφερε τον τεράστιο βράχο πληροφορήθηκε τη γέννηση του Ερεχθίωνα από την κόρη του Κέκροπα και ταράχθηκε τόσο πολύ από το νέο αυτό, ώστε της έπεσε ο βράχος στο μέρος που ακριβώς σχηματίστηκε ο λόφος του Λυκαβηττού.
Για πολλά χρόνια, ο Λυκαβηττός παρέμενε ένας γυμνός, βραχώδης όγκος, ο οποίος μάλιστα χρησιμοποιούνταν και ως νταμάρι για την οικοδόμηση της Αθήνας. Η ουσιαστική προσπάθεια για την αισθητική και τουριστική αξιοποίησή του ξεκίνησε στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα:Η πρόταση του Τσίλλερ: Στα τέλη του 19ου αιώνα, επί κυβέρνησης Χαριλάου Τρικούπη, ο διάσημος αρχιτέκτονας Ερνέστος Τσίλλερ κατέθεσε μια πρωτοποριακή μελέτη.
Το σχέδιό του προέβλεπε τη μετατροπή του Λυκαβηττού σε ένα τεράστιο κοσμοπολίτικο κέντρο αναψυχής με ξενοδοχεία, καφετέριες, τεχνητούς καταρράκτες και εξέδρες θέασης. Αν και το μεγαλόπνοο αυτό πλάνο δεν υλοποιήθηκε ποτέ λόγω κόστους, έθεσε τις βάσεις για το μέλλον.
Η πρώτη πρακτική παρέμβαση ήταν η σταδιακή αναδάσωση του λόφου με πεύκα, κυρίως από τη φιλοδασική ένωση, δίνοντας στον Λυκαβηττό τη μορφή του «πράσινου πνεύμονα» που γνωρίζουμε σήμερα.
Στις 10 Ιουνίου 1956, λήφθηκε η επίσημη κυβερνητική απόφαση για τη ριζική τουριστική αξιοποίηση του χώρου. Το πλάνο περιλάμβανε την κατασκευή ενός σύγχρονου αναψυκτηρίου στην κορυφή, τη δημιουργία του περίφημου υπαίθριου Θεάτρου του Λυκαβηττού (σχεδιασμένο από τον Τάκη Ζενέτο το 1964-1965) και τη μηχανική διευκόλυνση της ανάβασης.
Αν και η ιδέα για μια σταθερή τροχιά που θα συνέδεε το κέντρο της πόλης με τον λόφο υπήρχε ήδη από τη δεκαετία του 1920, το έργο πήρε σάρκα και οστά τη δεκαετία του 1960 από τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (ΕΟΤ). Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1960. Το Τελεφερίκ του Λυκαβηττού εγκαινιάστηκε επίσημα στις 18 Απριλίου 1965 και ξεκίνησε την εμπορική του λειτουργία την επόμενη ακριβώς ημέρα, προκαλώντας ενθουσιασμό στους Αθηναίους της εποχής.
Αντίθετα με τα κλασικά εναέρια τελεφερίκ, αυτό του Λυκαβηττού είναι ένας υπόγειος καλωδιοκίνητος σιδηρόδρομος (funicular). Κινείται μέσα σε μια κλειστή σήραγγα μήκους 210 μέτρων, η οποία κατασκευάστηκε με τη μέθοδο “Cut and Cover”. Η βάση του βρίσκεται στο Κολωνάκι, στη συμβολή των οδών Πλουτάρχου και Αριστίππου (με εύκολη πρόσβαση από τον σταθμό Μετρό «Ευαγγελισμός»).
Το 2002, οι μηχανολογικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις ανακαινίστηκαν πλήρως για λόγους ασφαλείας, ενώ αντικαταστάθηκαν και τα παλιά βαγόνια με νέα, σύγχρονης ελληνικής κατασκευής.Σήμερα, το τελεφερίκ συνεχίζει να λειτουργεί καθημερινά, μεταφέροντας περίπου 300.000 επιβάτες ετησίως μέσα σε μόλις 3 λεπτά στην κορυφή του λόφου, δίπλα στο ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου. Παραμένει μια από τις πιο αγαπημένες και διαχρονικές τουριστικές εμπειρίες της Αθήνας.
