Το ηφαίστειο της Σαντορίνης θα μπορούσε να πει κανείς ότι όχι μόνο άλλαξε την πορεία του Μινωικού πολιτισμού αλλά και διαμόρφωσε την γύρω περιοχή των Κυκλάδων.
Η Σαντορίνη με τη μορφή που τη γνωρίζουμε σήμερα γεννήθηκε από την έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα που συγκλόνισε το Αιγαίο πριν από περίπου 3600 χρόνια. Η Σαντορίνη είναι ηφαιστειακό νησί που κατά τα προϊστορικά χρόνια ονομαζόταν Στρογγύλη, λόγω του κυκλικού σχήματός της. Όταν ξύπνησε ο γίγαντας στα έγκατα της γης, η καταστροφή χτύπησε το νησί, αλλάζοντας ολοκληρωτικά τη δομή του και θάβοντας τον τότε ακμαίο Μινωικό πολιτισμό κάτώ από στρώματα λάβας και στάχτης για πάντα.
Την εποχή της θανάσιμης έκρηξης επικρατούσε ιδιαίτερη αναταραχή σ’ ολόκληρο το Αιγαίο. Εκτός από την καταστροφή της Σαντορίνης, σεισμοί συγκλόνισαν ολόκληρη τη χώρα και το τσουνάμι που δημιουργήθηκε από τις ηφαιστειακές εκρήξεις έφτασε ως και τις ακτές της Κρήτης επηρεάζοντας και την πορεία του Μινωικού πολιτισμούς και εκεί.
Οι εκρήξεις από το ηφαίστειο της Σαντορίνης βύθισαν το κεντρικό μέρος του νησιού, ενώ άλλα σημεία του αποκόπηκαν. Αυτό που έχει τραβάει τώρα όλα τα βλέμματα είναι περίφημη Καλντέρα της Σαντορίνης, η μοναδική κατοικημένη θαλάσσια Καλντέρα παγκοσμίως με διάμετρο 10 χιλιομέτρων και ύψος 300 μέτρων περίπου.
Αποτέλεσμα των ηφαιστειακών εκρήξεων που συνέβησαν μέσα στους αιώνες είναι και τα νησάκια της Παλαιάς και Νέας Καμένης, στα οποία υπάρχουν συνολικά 8 ηφαιστειακοί κρατήρες, επτά στην Παλαιά και ένας στη Νέα Καμένη, που αποτελεί και το νεότερο νησί της Μεσογείου. Επίσης υπάρχει κι ένας υποθαλάσσιος κρατήρας που ονομάζεται Κολούμπος και βρίσκεται στα βορειοδυτικά του νησιού κοντά στην Οία.
Αν και το ηφαίστειο της Σαντορίνης αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας, θα παρατηρήσετε ότι οι κρατήρες αναδίδουν αέρια, υδρατμούς και θείο.
