“Πέρσες” του Αισχύλου, μετάφραση: Νικολέττα Φριντζήλα, σκηνοθεσία-ερμηνεία: Φαίδων Καστρής.
“Η ματωμένη γη στο θαλασσόβρεχτο νησί του Αίαντα για πάντα κράτησε αυτό που κάποτε ήταν οι Πέρσες”. Ή αλλιώς, “Περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαις”. Κάπως έτσι, απλά, οι στίχοι του Αισχύλου και του Σολωμού συναντιούνται σε ένα διαχρονικό ραντεβού πεπτοκότων φύλων και εθνών, όταν η μεγάλη δύναμη φθείρει την αντίληψή μας για τη δύναμη του απέναντι και μας οδηγεί σε μοιραία σφάλματα. Υπό αυτή την έννοια, οι “Πέρσες” θα μπορούσαν να είμαστε και εμείς, καθώς η σύγχρονη ιστορία προσδίδει στο συνταρακτικό κείμενο του Αισχύλου επί πλέον αποχρώσεις διαχρονικής επικαιρότητας, ακόμα και μέσα από τον καθρέφτη.
Κι αν ο θρήνος των παντοδύναμων φύλων των Περσών μετουσιωθεί σε επιμνημόσυνη δέηση για τα δεινά ενός έθνους που καταποντίστηκε στη ματαιοδοξία του, τότε η τραγωδία αποκτά νέα ζωή και αυθύπαρκτη σχέση με το “εμείς” και το “τώρα”. Είναι πολύ δύσκολο το πόνημα με το οποίο καταπιάστηκε ο Φαίδων Καστρής στο θέατρο “Φούρνος”, από κάθε άποψη. Κατ’ αρχάς, σπάει το ταμπού (μαζί με κάποιες άλλες απόπειρες τα τελευταία χρόνια, είναι η αλήθεια) που ταυτίζει τις αρχαίες τραγωδίες με την Επίδαυρο ή τα νταμάρια και τολμά να εντάξει τους “Πέρσες” στη χειμερινή σαιζόν.
Επιπρόσθετα δε, ανεβάζει κατακόρυφα τον δείκτη δυσκολίας μετατρέποντας μία από τις πλέον δύσκολες (αλλά προσωπική αγαπημένη) αρχαίες τραγωδίες σε μονόλογο. Την ίδια στιγμή, η μεταφορά του λόγου σε ένα άυλο, αδογμάτιστο παρεκκλήσι απογειώνει το κείμενο και την αδιαφιλονίκητη μυσταγωγία του σε ορίζοντες θρησκευτικής κατάνυξης, όπου ο θρήνος των ηττημένων μετουσιώνεται σε λειτουργία και μνημόσυνο για όλα όσα χάθηκαν υπό το πρίσμα του μεγαλείου.
Έχει τεράστιο ενδιαφέρον -παρά τις όποιες αντιρρήσεις μπορεί να αρθρώσει κανείς- αυτό το σύγχρονο αλλά συνάμα κλασικό ανέβασμα των “Περσών” τόσο ως προς τη σύλληψη όσο και ως προς την εκτέλεσή του, η οποία οφείλει τα πάντα στην εξαιρετική ερμηνεία του Φαίδωνα Καστρή -που για να δυσκολέψει ακόμα περισσότερο την κατάσταση, σκηνοθετεί ο ίδιος τον εαυτό του.
Οι μεταπτώσεις, οι μεταμορφώσεις (καίτοι πιο έντονες ορισμένες από όσο προσωπικά θα τις επιθυμούσα), η φωνή, η άρθρωση (λέμε τα αυτονόητα, αλλά τείνουμε να τα ξεχάσουμε) και η τοποθέτηση σώματος και φωνής, σχηματοποιούν έναν όγκο τόσο εύθραυστο στη σκηνή του “Φούρνου” ώστε να επιτυγχάνονται και οι δύο συνθήκες: το “πολυπρόσωπο” του μονολόγου που ουσιαστικά είναι ένα έργο πολλών ρόλων παιγμένο όμως από έναν ηθοποιό (και τι ηθοποιό) συνδυαστικά με τη μυσταγωγία της “Λειτουργίας”, η οποία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της αφήγησης. Σημαντικό ρόλο χωρίς ποτέ να αποσπούν την προσοχή ούτε από την ερμηνεία ούτε από τον λόγο που ακούγεται αυτούσιος, κατέχουν η απρόσμενη μουσική επένδυση του Στέφανου Κοζάνη, οι φωτισμοί του Αποστόλη Τσατσάκου, τα video του Στέφανου Κοσμίδη και ο ευρηματικός σκηνικός διάκοσμος του Νίκου Δεντάκη -κορυφαίας αισθητικής η σκηνή του Δαρείου.
• Θέατρο Φούρνος – Μαυρομιχάλη 168, Νεάπολη
Παραστάσεις: Δευτέρα & Τρίτη στις 21:00
